Baner nagłówkowy portalu

Hosanna! Błogosławiony, który przychodzi w imieniu Pańskim, król Izraela! (Jana 12:13)

Pan Jezus Chrystus założył jeden Święty i Apostolski Kościół. Wydarzenie to zostało opisane w Dziejach Apostolskich. Grzech człowieka sprawił jednak, że wielkie rzesze chrześcijan sprzeniewierzyły się ideałom Ewangelii i pogrążyły się w odstępstwie moralnym oraz doktrynalnym. Bóg nie zapomniał jednak o swoim Kościele i nie przestał się o niego troszczyć, ciągle go reformując i przywracając na właściwą drogę. Oto zarys dziejów ruchów reformacyjnych w obrębie Kościoła ustanowionego przez Chrystusa:

Historia protestantyzmu

Około roku 1170, bogaty kupiec z Lyonu, Piotr Waldo, wystąpił przeciwko władzy i bogactwu oficjalnego kościoła. Rozdał swój majątek ubogim i wezwał wszystkich, aby za podstawę swojej wiary przyjęli Biblię, odrzucając tym samym autorytet papieża rzymskiego. Piotr Waldo zyskał sobie rzesze zwolenników. On sam, jak i jego uczniowie, zostali ekskomunikowani z kościoła rzymskiego i prześladowani przez inkwizycję. Waldensi, ścigani, prześladowani i mordowani przez przedstawicieli nominalnego chrześcijaństwa, zdołali jednak przetrwać przez stulecia, wpływając mocno na życie religijne Europy. Ze swoim przesłaniem dotarli nawet na Śląsk, gdzie również cierpieli prześladowania. W 1315 roku w Świdnicy ponad 50 waldensów zostało spalonych żywcem na stosie.

W XIV wieku żył Jan Wiklif, angielski teolog i profesor Uniwersytetu w Oksfordzie. Sprzeciwił się bogactwu oficjalnego kościoła, niemoralności oraz naukom i praktykom sprzecznym z Pismem Świętym. Przetłumaczył Biblię na język angielski, aby przybliżyć jej treść zwykłym ludziom. Był ostro zwalczany przez Kościół katolicki. Po jego śmierci, papież Marcin V nakazał wykopać jego szczątki, zmiażdżyć, spalić i wrzucić do rzeki.

W 1370 roku urodził się Jan Hus. Był to czeski filozof i profesor Uniwersytetu w Pradze. Zainspirowany przez Jana Wiklifa, domagał się reform w kościele. Postulował, aby komunia była przyjmowana pod dwiema postaciami, nawoływał do powrotu do prostych zasad pierwotnego chrześcijaństwa. Uznał Biblię za jedyne kryterium wiary. Jan Hus zyskał sobie ogromną popularność zarówno w Czechach jak i poza granicami. Podstępnie aresztowany, został spalony żywcem na stosie. Umierając śpiewał pieśń "Panie, zmiłuj się".

Będący pod wrażeniem osiągnięć Jana Husa, niemiecki doktor teologii Marcin Luter, w roku 1517 ogłosił publicznie swoje tezy, sprzeciwiając się między innymi sprzedawaniu odpuszczenia grzechów za pieniądze. Działalność Marcina Lutra na trwałe zmieniła oblicze religijne Europy, umożliwiając w wielu państwach swobodne wyznawanie wiary w Pana Jezusa Chrystusa i podstępowanie zgodnie z nauką Pisma Świętego.

W 1525 roku Thomas Müntzer wraz ze swoimi zwolennikami przyjął chrzest w wieku świadomym. W 1609 roku w Amsterdamie został założony przez Johna Smytha pierwszy zbór baptystyczny. Kolejny zbór powstał w 1611 w Londynie.

W pierwszej połowie XIX w. rodzi się ruch kościołów chrystusowych. Za prekursora Kościoła Chrystusowego uważa się Tomasza Campbella, urodzonego 1 lutego 1763 r. w Irlandii Północnej. Cambell był pastorem prezbiteriańskim i początkowo jego zamiarem nie było tworzenie nowego kościoła, lecz przywrócenie jedności wśród chrześcijan poprzez odrzucenie wszelkich denominacyjnych tradycji pozabiblijnych i powrót do prostoty kościoła nowotestamentowego. Kościoły Chrystusowe akcentują w swoim nauczaniu kongregacjonalny ustrój kościoła oraz ograniczenie oficjalnego wyznania wiary do minimum. Motto Cambella brzmiało bowiem: "Gdzie Biblia mówi – my mówimy. Gdzie Biblia milczy – my milczymy. Nie narzucajmy ani też nie przyjmujmy niczego jako biblijnego zobowiązania, jeśli nie możemy zacytować: Tak mówi Pan".

Historia Kościołów Chrystusowych w Polsce
Henryk Rother-Sacewicz, Rys historyczny zboru w Sosnowcu

W wieku XVIII i XIX nastąpiło wielkie przebudzenie duchowe, najpierw w koloniach brytyjskich, potem również w Azji i Afryce, czego owocem były miliony nawróconych chrześcijan.

Wiejski nauczyciel, Gotfryd Alf, mieszkający we wsi Adamów koło Pułtuska, pod wpływem lektury Biblii przeżył duchowy przełom i dzięki wsparciu misjonarzy baptystycznych z Prus Wschodnich został wraz z grupą innych wierzących ochrzczony dnia 28 listopada 1858 roku. Ten dzień przyjmuje się jako zawiązanie się pierwszej wspólnoty ewangelicznej na rdzennych ziemiach polskich.

Wyznanie Wiary Baptystów Polskich z 1930 roku

Artykuły

Mateusz Wichary, U siebie. Szkic o protestantyzmie w Toruniu
Mateusz Wichary, Sytuacja ewangelikalnych Kościołów protestanckich w Polsce